به گزارش تازه‌های اقتصاد، بررسی روند ماه‌های گذشته در پژوهش کنون بینی شاخص بخش‌های مختلف اقتصاد ایران نشان می‌دهد که رشد برآوردی تولید ناخالص داخلی در سه‌ماهه منتهی به اردیبهشت به منفی ۱۳.۸ درصد رسیده بود، اما در خرداد و تیر به‌تدریج از شدت افت کاسته شد. این تغییر در بیشتر بخش‌های اقتصادی نیز مشاهده می‌شود؛ به‌طوری‌که رشد بخش خدمات در سه‌ماهه منتهی به تیر منفی ۴.۲ درصد، صنایع و معادن منفی ۱۲.۲ درصد و نفت منفی ۱۰ درصد برآورد شده است. کشاورزی تنها بخشی است که با رشد مثبت ۶ درصدی، عملکرد متفاوتی نسبت به سایر بخش‌های اقتصاد داشته است.
اگرچه کشاورزی تنها بخش اقتصاد با رشد مثبت بوده، اما کاهش شدت افت در سایر بخش‌ها نیز نشانه‌هایی از تعدیل روند فعالیت‌های اقتصادی را آشکار می‌کند. بخش نفت یکی از نمونه‌های این تغییر است که در ماه‌های ابتدایی سال ۱۴۰۵ با افت قابل‌توجه فعالیت روبه‌رو شد. شاخص فعالیت این بخش در سه‌ماهه منتهی به فروردین منفی ۲.۷ درصد بود، اما در اردیبهشت به منفی ۲۰.۲ درصد رسید. شدت افت در خرداد کاهش یافت و رشد منفی ۱۷.۶ درصدی ثبت شد تا در سه‌ماهه منتهی به تیر، این شاخص به منفی ۱۰ درصد برسد.
پژوهشکده پولی و بانکی برای بررسی وضعیت نفت، از آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز استفاده کرده است. اطلاعات منتشرشده در این گزارش نشان می‌دهد متوسط تولید نفت خام ایران در ماه‌های ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۱۵ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده است. تولید نفت خام در سه‌ماهه ابتدایی سال نیز نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۵ درصد کاهش داشته است. البته انتظار میرود این رشد منفی در ماه اوت تشدید شود.
صنایع و معادن؛ تعدیل افت تولید پس از اردیبهشت
تغییرات دو ماه اخیر نشان می‌دهد که شدت کاهش فعالیت صنایع و معادن نسبت به دوره‌های قبل کمتر شده است. این بخش همچنان پایین‌تر از سطح فعالیت سال گذشته قرار دارد، اما رشد منفی آن در تیرماه نسبت به اردیبهشت به میزان قابل‌توجهی تعدیل شده است. تداوم چنین روندی، به‌ویژه در شرایط جنگ و محدودیت‌های تولیدی، می‌تواند از فشار بر بنگاه‌های صنعتی بکاهد؛ هرچند داده‌های موجود هنوز برای تأیید بازگشت پایدار تولید کافی نیست.
شاخص فعالیت صنایع و معادن در سه‌ماهه منتهی به فروردین منفی ۲۳.۹ درصد بود و در اردیبهشت به منفی ۲۹.۷ درصد رسید. این رقم در خرداد به منفی ۲۶.۲ درصد تغییر کرد و در سه‌ماهه منتهی به تیر به منفی ۱۲.۲ درصد رسید.
جزئیات عملکرد شرکت‌های صنعتی بورسی نیز تصویر روشن‌تری از وضعیت فعالیت بنگاه‌ها ارائه می‌دهد. طبق گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، رشد فعالیت در سه‌ماهه منتهی به تیر ۱۴۰۵ در بیشتر صنایع مورد بررسی منفی بوده و تنها صنایع کانی‌های غیرفلزی، محصولات دارویی، ماشین‌آلات و تجهیزات و منسوجات از این وضعیت مستثنا بوده‌اند.
برآوردهای اخیر نشان می‌دهد که پس از افت شدید فعالیت‌های اقتصادی در ماه‌های ابتدایی سال، شدت رشد منفی در بخش‌های صنعت و نفت تا تیرماه کاهش یافته است. این تغییر در شرایط جنگ و محدودیت‌های اقتصادی قابل توجه است؛ اما ادامه روند کاهش رشد منفی در ماه‌های آینده می‌تواند احتمال بهبود تدریجی تولید را تقویت کند. بااین‌حال، بازگشت به رشد مثبت به استمرار فعالیت بنگاه‌های صنعتی، وضعیت تولید نفت و شرایط اقتصادی و ژئوپلیتیک ماه‌های پیش‌رو بستگی خواهد داشت.
نظر شما